Log in

De imker

Introductie imkeren      
Wat is een honingbij? Wat is het verschil tussen een bij en een wesp? Hoe kun je honing het best bewaren? Wat doet een imker eigenlijk? Waarom zijn honingbijen nuttig? Waarom steekt een bij?
 
Als hobbyimker krijg ik regelmatig van dit soort vragen. Mensen willen graag een potje honing kopen, maar zijn toch vaak wat angstig voor de bijen. Men weet meestal weinig over bijen en verwart ze met wespen. Daardoor is men vaak ten onrechte bang om gestoken te worden.
Wilt u meer weten? Klik dan op lees meer.

 

 

DE IMKER AAN VOLKSTUIN DE TOCHTEN ZEVENKAMP

Ik ben Cedric Sprockel, 32 jaar oud en woon samen met mijn vriendin en onze dochter in Zevenkamp. Al enige jaren houd ik mezelf bezig met het imkeren. De vele voordelen zijn om o.a. een positieve bijdrage te leveren aan de bijensterfte die momenteel wereldwijd heerst.

Ook vind ik het leuk om mezelf beschikbaar te stellen voor het geven voor demonstraties op basisscholen en open-dagen.


De honingbij

De honingbij (Latijn voor Apis mellifera) is een vliesvleugelig insect uit de familie bijen en het geslacht honingbijen (Apis).

De honingbij is de bekendste bijensoort vanwege het algemene voorkomen en de grote aantallen exemplaren. De honingbij wordt gewaardeerd door de mens vanwege de belangrijke rol als bestuiver van vele plantensoorten zoals fruitbomen. Daarnaast is de honingbij de belangrijkste leverancier van verschillende natuurproducten zoals honing, bijenwas, koninginnengelei en propolis. De honingbij wordt door mensen op grote schaal in kunstmatige bijenkorven gehuisvest voor productiedoeleinden. De honingbij wordt echter ook bedreigd door de mens en vele bijenvolken zijn verdwenen. Belangrijke oorzaken zijn verschillende vermoedelijk bijenparasieten en insecticiden, maar veel is onbegrepen. Omdat de honingbij een van de best bestudeerde insecten is, is wel veel bekend over het complexe gedrag en het al even complexe kliersysteem dat daarbij een rol speelt. De honingbij is niet de enige bestuiver, maar vanwege het wereldwijde voorkomen en de grote aantallen is de honingbij een van de belangrijkste bestuivers van bloeiende planten.

Het volk

Het bijenvolk kent verschillende verschijningsvormen, die kasten worden genoemd, de 'moer', de 'werkster' en de 'dar'. De moer of koningin is het zeldzaamst. De koningin is degene die het nest in stand houdt door grote hoeveelheden eitjes te leggen, tot 2000 per dag. De werksters zijn net als de moer vrouwelijk. De meeste exemplaren van de honingbij zijn werkster. In de zomer komen de mannelijke bijen tevoorschijn, de darren. Behalve bij de paring, spelen ze een rol bij de temperatuurregeling in de kolonie. Als er niet genoeg stuifmeel in het bijennest aanwezig is worden ze verwijderd. In een nest is in de winter een moer en ongeveer 10.000 werkbijen aanwezig, er zijn dan geen darren. In de zomer zijn enkele honderden darren aanwezig en kan het aantal werksters oplopen tot 80.000

 De dar

Darren ontstaan uit onbevruchte eieren. De eieren waar de darren uit geboren worden, net zoals de eieren waaruit de werkbij en de eieren waaruit de volgende koninginnen worden geboren, worden gelegd door de koningin zelf. De dar heeft dus geen vader, maar wel een grootvader.

De eieren worden in grotere cellen gelegd dan de eieren voor een werkbij. Het aantal beperkt zich meestal tot enige honderden. Een heleboel van die grotere celletjes bij elkaar wordt darrenraat genoemd.

Het duurt 24 dagen voordat darrenbroed uitkomt (3 dagen eistadium, 6 dagen larvenstadium, 15 dagen popstadium). Een dar is een maatje groter dan de werkbij, maar een maatje kleiner dan de koningin. De ogen zijn twee keer zo groot als de ogen van de werkbij en de koningin. Een dar kan niet steken zoals een werkbij.

De dar haalt geen honing, geen stuifmeel, voert geen larven, bouwt geen raat en laat zich het liefst voeren door de werkbijen. Zijn bijdrage aan de kolonie is wat helpen bij de temperatuurregeling. Wanneer de temperatuur te laag wordt, gaan de darren en de werkbijen warmte genereren door te trillen en wanneer de temperatuur te hoog wordt, gaat de dar net als alle werkbijen met de vleugels wapperen ter ventilatie.

Het is de taak van darren te paren met de koningin. In het nest hebben darren en jonge koninginnen nog geen speciale belangstelling voor elkaar. Het paren vindt exclusief in de lucht bij darrenverzamelplaatsen plaats. Dit zijn open plekken op 10 tot 40 meter in de lucht. Darren scheiden een feromoon af waarmee andere darren en bijenkoninginnen op bruidsvlucht worden aangetrokken tot deze plaatsen. Waarschijnlijk wordt dit feromoon ergens in de kop van de darren geproduceerd. Als er een koningin verschijnt reageren de darren op een feromoon dat door de koningin wordt afgescheiden met zo hard mogelijk achter haar aan te vliegen. Deze darren vormen dan een darrenkogel of een darrenkomeet. De snelste darren paren met de koningin. Dit kan wel tot op 60 meter hoogte gebeuren.


De dar (links)

De Koningin

Het leven van een nieuwe koningin begint als bevrucht eitje. Het duurt daarna 16 dagen voordat een koningin is volgroeid (voor een dar en een werkbij is dat respectievelijk 24 en 21 dagen). Die 16 dagen zijn als volgt verdeeld:

na 3 dagen komt er een larve uit het eitje,

die larve wordt dan 6 dagen goed gevoed, waarna deze zich verpopt,

het popstadium duurt 7 dagen.


Dat het ene bevruchte eitje een werkbij wordt en het andere bevruchte eitje een koningin, wordt bepaald door de hoeveelheid koninginnengelei die het krijgt in het larvestadium.

Een koningin kan maximaal zo'n 1900[1] eitjes per dag leggen. Voor de productie van die eieren heeft ze in haar achterlijf dan ook in verhouding bijzonder grote eierstokken. Eerst zoekt de koningin daartoe een schone cel, en stelt ze daarvan ook de grootte vast. Pas dan stopt ze haar achterlijf in de cel. Dan gebeurt het eigenlijke afzetten van een langwerpig eitje op de bodem van de cel. In een grotere cel (een darrencel) legt ze een onbevrucht eitje, en in een kleinere cel (een werkstercel) - of juist een grotere verticale cel - legt ze een bevrucht eitje[2]. De grotere verticale cellen waar de jonge koninginnen uitkomen worden koninginnencellen of moerdoppen genoemd.

Er is rondom de koningin voortdurend een groep verzorgende werkbijen aanwezig, de hofstaat. Dit “verzorgen” bestaat uit het likken (van de koninginnenstof), wassen en voeden van de koningin. De levensduur van een koningin is maximaal zo'n 5 jaar, maar meestal zal ze eerder worden vervangen; door de bijenhouder of door de werkbijen zelf. De werkbijen zullen dat doen zodra de koningin slechter gaat presteren.

De koningin met een groen kenmerk

De werkbij

Het leven van een werkbij begint als bevrucht eitje (de koningin kan aan een eitje al dan niet sperma toevoegen om het te laten bevruchten). Afhankelijk van de als larve verkregen hoeveelheid koninginnengelei wordt dit eitje een werkbij of een koningin (die dus beide van het vrouwelijke geslacht zijn).


Het duurt 21 dagen voordat een werkbij is volgroeid (voor een koningin en een dar is dat respectievelijk 16 en 24 dagen).

Die 21 dagen zijn als volgt verdeeld:

na 3 dagen komt er een larve uit het eitje,

die larve wordt dan 6 dagen goed gevoed, waarna deze zich verpopt,

het popstadium duurt 12 dagen.


Meestal wordt gesteld dat de na het popstadium volgroeide werkbij vervolgens eerst 21 dagen binnendienst doet, en daarna 21 dagen buitendienst, en in totaal dus 42 dagen (6 weken) oud wordt.

Echter, de bijen die met een natuurzwerm mee gaan leven gemiddeld veel langer dan 6 weken, en de bijen die na de winter moeten bijdragen aan de grootste groei van het volk leven gemiddeld veel korter. Winterbijen kunnen tot 7 maanden leven.

De daadwerkelijke levensduur van de werkbij is erg afhankelijk van de omstandigheden waarin de werkbij opgroeit, hetgeen voor een groot deel wordt bepaald door de tijd van het jaar


De werksters

Wanneer steekt een honingbij?

Bijen kunnen steken, maar doen dit normaal gesproken alleen wanneer het bijenvolk bedreigd wordt. De meeste kans om gestoken te worden is dan ook in de buurt van de woning van de bijen. De wachtbijen merken een indringer op en geven een alarmgeur af, waardoor andere bijen gaan steken. Vaak zullen bijen eerst nog gaan dreigen door luid zoemend rond de indringer te vliegen. Als de indringer zich daarop rustig uit de voeten maakt, zal het meestal niet tot steken komen.

De bijen die je in de tuin op bloemen ziet, zijn druk met het halen van nectar of stuifmeel en zullen niet steken. Zelfs niet wanneer je ze heel dicht nadert. Alleen wanneer zo'n bij in de knel komt, zal de bij steken. Voor de bij heeft dit geen enkel doel, want er valt niets te verdedigen. Bovendien kost dit de bij haar leven. De angel blijft achter in de huid, waardoor de bij sterft. 

De lastige insecten die aan het einde van de zomer op eten en drinken af komen, zijn geen bijen, maar wespen. Bij wespen blijft de angel niet achter, zodat een wesp meerdere keren kan steken

Voorkomen van steken

  • Sla niet naar bijen. Wanneer u een bij vlak bij u ziet of om u heen hoort zoemen, blijf dan rustig. In de meeste gevallen zal de bij een toevallige voorbijganger zijn. Wanneer u rustig blijft, vliegt de bij vanzelf weer verder. Als de bij toch om u gezicht blijft zoemen, dan is het een wachterbij in de buurt van een bijenvolk. De bij probeert u duidelijk te maken dat u weg moet wezen. Loop kalm weg in de richting waar u vandaan kwam en de bij zal terug keren naar zijn volk. Als u gaat rennen of wild om u heen gaat slaan, wekt dit agressie op en zal de bij eerder steken.

  • Let op bij werkzaamheden in de tuin. U kunt gerust in uw tuin tussen de bloemen werken terwijl er bijen vliegen. Ze zullen niets doen, tenzij u per ongeluk in een bij grijpt en de bij klem komt te zitten. De bij zal dan uit noodweer steken.

  • Sterk geurende parfums en zweetlucht trekt bijen aan. Met name in de buurt van een bijenvolk kunnen deze geuren bijen naar u toe lokken en agressie opwekken.

  • Loop niet blootvoets door een grasveld. In een grasveld bloeien vaak klavers of andere bloemen, waar bijen en hommels graag op vliegen. Als u er met blote voeten op trapt, zullen ze uit noodweer steken.

  • Doe lang haar vast of draag een pet in de buurt van een bijenkast/korf. In de buurt van een bijenvolk of op een drukke vliegroute kan een bij makkelijk in uw haar verward raken. Mocht dit gebeuren, probeer de bij er dan niet met wilde bewegingen uit te slaan. Vraag iemand de bij rustig te bevrijden uit u haar.

Wat is honing?
Honing wordt door de honingbij gemaakt van nectar uit bloemen. Nectar is een zoet plantensap, bedoeld om insecten naar de bloem te lokken. De bij zorgt door haar bezoek aan verschillende bloemen voor bestuiving, waardoor de bloem zaden en vruchten kan vormen. Nectar wordt door de bijen ‘veredeld’ tot het natuurproduct honing.

Enzymen van de bij zetten nectar om in enkelvoudige suikers. Vervolgens dikken de bijen de oplossing in tot honing. Honing bevat dus natuurlijke suikers, maar daarnaast ook allerlei stoffen die van nature in plantensappen zitten, zoals vitaminen en mineralen. Die plantenstoffen bepalen de smaak. Ook bevat honing enzymen en verschillende soorten stuifmeel (ongeveer 30 mg per kg honing).  

Eén potje honing, een hoop werk!
Om 1 eetlepel honing te verzamelen moet een bij zo'n 4.000 bloemen bezoeken. Dat doet ze in een straal van 3 km rond de bijenkast. Een bij kan vliegen met een snelheid van 40 km per uur. Voor het verzamelen van 1 kg honing moet een totale afstand van ongeveer 50.000 km worden gevlogen. Dat is bijna de wereld rond!

Hieronder een filmpje van de productie van honing door bijen. Nectar wordt verzameld en meegenomen naar de bijenkast. De bijen slaan de nectar op in de cellen van de raten en voegen eigen enzymen toe. Vervolgens wordt de honing ingedikt door ventilerende bijen. Zodra het vochtgehalte voldoende laag is, is de honing klaar en wordt de cel verzegeld met een laagje bijenwas

Honing van de imker

Waarom is honing bij de imker duurder dan in de supermarkt?
De meeste imkers in Nederland zijn hobbyimkers. Als alle kosten gerekend worden, wordt er eigenlijk niets verdiend aan de honingverkoop. Toch is de "echte honing van de imker" duurder dan honing uit de supermarkt. Hoe kan dit?

De imker in Nederland is over het algemeen een kleinschalige hobby imker. De honingoogst gaat op ambachtelijke manier en is niet geautomatiseerd. Het seizoen in Nederland is kort. De bijen produceren honing van maart/april tot juli/augustus. In andere werelddelen gaat dit het hele jaar door, waardoor een bijenvolk veel meer opbrengt dan hier.

Op de honing in de supermarkt staat vrijwel altijd: "gemengde EG en niet EG honing". Dit betekent dat de honing overal vandaan kan komen, veelal uit China en Zuid-Amerika. Deze honing wordt goedkoop ingekocht in grote hoeveelheden en gemengd tot een product wat altijd hetzelfde smaakt. De honing in de supermarkt is dus geen echte zuivere honing, het is altijd een mengsel van verschillende producten. Bovendien is het tijdens de verwerking vaak verhit, waardoor verschillende nuttige stoffen verloren gaan.

De "echte honing van de imker" wordt niet verhit en is een zuiver product. Ook bevat de honing van de imker sporen van stuifmeel uit eigen omgeving, wat een gunstig effect op mensen met hooikoorts kan hebben.

Conclusie: Echte zuivere honing van de imker is een totaal ander product dan de industrie honing uit de supermarkt. De prijs vergelijken van deze producten is als appels met peren vergelijken.

 

Te koop:

Ambachtelijke honing van de imker.

Imkerij Bumble Bee is gevestigd langs het natuurgebied De Ackerdijkse Plassen en in enkele volkstuinen in de omgeving van Rotterdam en Zevenkamp.

Sinds kort zijn wij ook gevestigd op Sardinië (Italië).

Sinaasappelhoning (Sar)

Citroenhoning (Sar)

Amandelhoning (Sar)

Acaciahoning (Sar)

Klaverhoning (Ned)

Koolzaadhoning (Ned)

Zonnebloemhoning (Sar)

Bloemenhoning (Ned)


S5 Box

You need to enable user registration from User Manager/Options in the backend of Joomla before this module will activate.

Algemene informatie

Algemeen

Was vroeger het ouderwetse volkstuincomplex een afgesloten terrein waar stukjes grond verhuurd werden om groenten, fruit en bloemen te kweken, nu in de 21ste eeuw is dat totaal anders. Vanuit de filosofie dat vrije natuur in ons kleine land en zeker in een grote stad als Rotterdam steeds schaarser wordt, getuigt het van sociaal gedrag en solidariteit als schaarse stukjes natuur eerlijk met z’n allen gedeeld wordt. Geen hekken dus, maar openbaar toegankelijk wandelgebied zodat het terrein gedeeld kan worden met allen die daarin geïnteresseerd zijn. Door een grote variëteit aan soorten tuinen wordt getracht aan zoveel mogelijk wensen tegemoet te komen: van jong tot oud, van valide tot mindervalide en van Nederlander tot Medelander. Ook de dieren zijn we niet vergeten. Met een paddenpoel en vlindertuin hebben wij ook aan hen gedacht. In onze technologische, industriële en consumerende maatschappij is de zorg voor het milieu van levensbelang. Waar wij dat kunnen, passen wij dat zelf toe, bijvoorbeeld door de inrichting van een milieupark om onze organische en anorganische afvalstroom te reguleren. Ons terrein huisvest, naast verschillende tuinsoorten, een verenigingsgebouw, milieupark, tuinwinkel, paddenpoel, kinderspeeltuin en vlindertuin.

Informatie

De Tochten

Het complex ligt in het noordoosten van Rotterdam in de wijk Zevenkamp. Het ligt tussen twee wijkparken in (het Wollefoppenpark en het Stroompark van Nesselande) en vlakbij de Zevenhuizerplas, onderdeel van het recreatieschap De Rottemeren. Metrohalte De Tochten (lijn B) is op 10 minuten lopen.

Contact

Neem contact op met VTV de Tochten.

U kunt het bestuur bereiken via mail en telefoon. 

010-4564644

 

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.